Türkiye’nin İlk Kapsamlı Yapay Zeka Olgunluk Araştırması Yayınlandıya

Türkiye’de şirketlerin yapay zeka kullanım düzeyini ölçen ilk kapsamlı araştırma kamuoyuyla paylaşıldı. AI-MOI Türkiye 2025 başlıklı çalışma, akademik metodoloji kullanılarak hazırlanan ve istatistiksel güvenilirliği kanıtlanmış öncü bir araştırma olma özelliği taşıyor. Araştırma, Türk iş dünyasının dijital dönüşüm seviyesini ilk kez bu denli kapsamlı şekilde ölçüyor.

Akademik Titizlikle Hazırlanan Çalışma

Yapay Zeka Stratejisti Ertuğrul Akben tarafından yürütülen araştırma, Nisan ayından Kasım ayına kadar süren yoğun bir dönemde gerçekleştirildi. 490 firma ve 1.414 katılımcıyı kapsayan çalışma, ANOVA, açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi gibi güçlü istatistiksel yöntemlerle desteklendi. Bu metodoloji, araştırmanın güvenilirliğini akademik standartlarda garanti ediyor.

Araştırma, Türkiye’nin Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere yedi farklı bölgesini kapsayarak ülke genelini temsil eden güçlü bir örneklem oluşturdu. ResearchGate, DergiPark ve SSRN gibi akademik platformlarda da yayınlanan çalışma, KVKK uyumlu veri toplama süreçleriyle gerçekleştirildi.

Türkiye’nin AI Karnesi Açıklandı

Araştırma sonuçlarına göre Türk şirketlerinin yapay zeka olgunluk ortalaması 100 üzerinden 14.03 puan. Bu düşük skor, ülkenin dijital dönüşüm yolculuğunda henüz başlangıç aşamasında olduğunu gösteriyor. Firmaların sadece yüzde 8.6’sı aktif olarak AI teknolojilerinden faydalanırken, yüzde 71.2’si en temel seviye olan “Gözlemci” kategorisinde bulunuyor. “Deneyimci” seviyesine ulaşan firmaların oranı sadece yüzde 2 olarak ölçüldü.

Sektörel bazda en yüksek skor 22.88 puanla bilişim sektörüne ait. İstatistiksel testler, sektör faktörünün AI olgunluğunda anlamlı bir fark yarattığını ortaya koyuyor (F=215.188, p<0.001). Buna karşın firma büyüklüğü ve bölge faktörleri istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermedi. Bu bulgu, her ölçekteki şirketin AI adaptasyonu için eşit şansa sahip olduğunu gösteriyor.

Engeller ve Çözüm Önerileri Belirlendi

Araştırma, şirketlerin yapay zeka adaptasyonunda karşılaştıkları engelleri de detaylı şekilde analiz ediyor. Katılımcıların yüzde 30.6’sı uzmanlık eksikliğini, yüzde 26.5’i bütçe kısıtlarını ve yüzde 22’si veri güvenliği endişelerini ana engel olarak belirtti. Bu sonuçlar, eğitim ve danışmanlık hizmetlerine olan talebin yüksekliğini açıkça ortaya koyuyor.

Ertuğrul Akben, şirketlerin dijital dönüşüm yolculuğuna başlamadan önce mevcut durumlarını objektif olarak değerlendirmeleri gerektiğini vurguluyor. Firmalar, AI-MOI değerlendirme platformu üzerinden 11 soruluk ücretsiz test ile kendi olgunluk seviyelerini ölçebiliyor ve Türkiye ortalamasıyla karşılaştırma yapabiliyor.

Ertuğrul Akben
Yapay Zeka & Sistem Stratejisti | Yatırımcı
Dijital Medya ve Marka Danışmanı | Araştırmacı